Badania nad szympansami pokazują, jak ewoluowały ludzkie zdolności inżynieryjne

3 kwietnia 2025, 09:27

Badania nad szympansami pomogą zrozumieć nam, jak u człowieka rozwinęły się zdolności inżynieryjne. Pierwsze narzędzia, jakimi posługiwali się ludzie, zostały wykonane z nietrwałych materiałów, nie zachowały się, więc nie możemy ich badać. Na szczęście możemy przyglądać się, w jaki sposób narzędzi używają zwierzęta. Naukowcy z Wielkiej Brytanii, Portugalii, Mozambiku, Tanzanii i Niemiec zauważyli, że szympansy przygotowujące patyki, by łowić nimi termity z gniazd, wykazują się pewną wiedzą inżynieryjną, celowo wybierając odpowiednio elastyczne gałęzie.



Zestresowane prątki popełniają samobójstwo

23 marca 2010, 10:45

Naukowcy zidentyfikowali nową klasę leków, które potrafią doprowadzić prątki gruźlicy do samobójstwa w wyniku zatrucia fosforanem pewnego dwucukru.


Opóźniacze spalania we krwi kotów pochodzą z domowego kurzu

27 lutego 2017, 11:59

Badacze z Uniwersytetu w Sztokholmie potwierdzili coś, co już wcześniej podejrzewano: że wysokie stężenia bromowanych opóźniaczy spalania (ang. brominated flame retardants, BFR) u kotów pochodzą z domowego kurzu.


Historia trądu pisana na nowo. Choroba nie została przywieziona do Ameryki przez kolonizatorów

30 maja 2025, 08:30

Historia chorób jest nierozerwalnie połączona z historią ludzkości. Trąd jest jedną z najsłynniejszych chorób prześladujących nasz gatunek. Od dawna uważa się, że do obu Ameryk został on zawleczony przez europejskich kolonistów. Jednak naukowcy z Instytutu Pasteura, francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych, University of Colorado i innych instytucji oznajmili właśnie, że Mycobacterium lepromatosis jest obecna w Amerykach od co najmniej 1000 lat. Pojawiła się zatem przed europejską kolonizacją.


Niedobór kwasu tłuszczowego a niepłodność

13 kwietnia 2010, 10:51

Dotąd o kwasach tłuszczowych omega-3 mówiono raczej w kontekście zapobiegania chorobom serca. Okazało się jednak, że jeden z nich – kwas dokozaheksaenowy (DHA) – wywiera decydujący wpływ na męską płodność.


Maksymalna prędkość chłodzenia wyznaczona. Przyda się w komputerach kwantowych

14 marca 2017, 13:21

Praca Nernsta od początku wywoływała kontrowersje. Albert Einstein i Mac Plack kwestionowali stworzoną przezeń zasadę. Jednak została ona uznana za prawdziwą i w 1920 roku Nernst otrzymał Nagrodę Nobla z chemii. Dopiero jednak teraz, po ponad 100 latach, udało się matematycznie udowodnić, że Nernst miał rację i wyznaczyć maksymalną prędkość schładzania danego systemu.


U Lucy i jej gatunku występował olbrzymi dymorfizm płciowy w rozmiarach ciała

30 lipca 2025, 09:42

U naszych najwcześniejszych przodków – Australopithecus afarensis (do tego gatunku należy słynna Lucy) i Australopithecus africanus – występowały olbrzymie różnice w rozmiarach ciała między płciami. Zdaniem autora badań, profesora Adama D. Gordona z University at Albany, tak wielkie różnice wskazują, że system społeczny tych gatunków był zdominowany przez silną konkurencję pomiędzy samcami, do doprowadziło do pojawienia się znacznego dymorfizmu płciowego w rozmiarach ciała.


Łunochod-1

40 lat szukali lusterka… na Księżycu

28 kwietnia 2010, 20:08

Czterdzieści lat - tyle czasu zajęło naukowcom znalezienie przyrządu „zgubionego" przez radziecką bezzałogową misję Łuna-17. Udało się dzięki szczegółowym zdjęciom powierzchni Księżyca, teraz możliwe będzie określanie położenia naszego satelity z dokładnością do jednego milimetra.


Kanadyjczycy stracili część cennej kolekcji rdzeni lodowych

12 kwietnia 2017, 11:22

Kanadyjczycy stracili część cennej kolekcji rdzeni lodowych. Awaria chłodziarki w magazynie University of Alberta spowodowała, że rozpuściło się 180 metrowej długości rdzeni. Naukowcy stracili jedne z najstarszych zapisów dotyczących klimatu północnej Kanady.


Zmarła Jane Goodall, uczona, która pokazała nam właściwe miejsce w świecie zwierząt

2 października 2025, 11:59

Czternastego lipca 1960 roku Jane Goodall wysiadła z łodzi u wybrzeży Jeziora Tanganika w Tanzanii, w miejscu, gdzie obecnie znajduje się Park Narodowy Gombe. Tego dnia 26-letnia była kelnerka i sekretarka rozpoczęła niezwykłą podróż, która zrewolucjonizowała naukę, nasze rozumienie zwierząt i własnego miejsca w świecie przyrody.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk